Evaluatie meerjarige cultuursubsidies Den Haag 2025–2028

Context

Elke vier jaar stelt de gemeente Den Haag een nieuw Kunstenplan vast, waarin wordt bepaald welke culturele instellingen gedurende vier jaar subsidie ontvangen. Voor de periode 2025–2028 werd dit vastgelegd in het Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025–2028 (hierna: MJB). In dit plan staat hoe de gemeente de beschikbare middelen verdeelt en welke beleidsdoelen zij nastreeft op het gebied van onder andere talentontwikkeling, diversiteit, inclusie en innovatie. Naast het Meerjarenbeleidsplan werd in deze periode voor het eerst ook een tweejarige subsidieregeling opgesteld voor nieuwe en kleinere instellingen, voor de periode 2025–2026. Deze regeling werd vastgelegd in het Tweejarenbeleidsplan Kunst en Cultuur (hierna: TJB). Het Beleidskader Kunst en Cultuur 2025–2028 vormde hierbij het inhoudelijke uitgangspunt.

De evaluatie

De evaluatie is uitgevoerd in opdracht van de gemeente Den Haag en richt zich op het volledige MJB- en TJB-proces. Het onderzoek vond plaats van mei tot en met oktober 2025. De centrale onderzoeksvraag was; Hoe hebben betrokken partijen – aanvragers, adviescommissieleden, ambtenaren, college en gemeenteraad – de totstandkoming en uitvoering van het proces ervaren? En waar zijn verbeteringen wenselijk?

Voor deze evaluatie combineerden wij verschillende methoden. We voerden een documentanalyse uit, verspreidden een enquête onder aanvragers, hielden interviews en groepsgesprekken met betrokkenen en voerden een benchmark uit onder andere grote gemeenten en landelijke fondsen. Op basis hiervan hebben wij de verschillende procesfasen beoordeeld: de totstandkoming, het aanvraagproces, het beoordelingsproces en de besluitvorming.

Conclusies en bevindingen

De hoofdconclusie is dat het proces van de meerjarige cultuursubsidies in Den Haag over het geheel genomen goed is verlopen. Betrokken partijen zijn overwegend positief over de inrichting en uitvoering van het stelsel en over de uiteindelijke verdeling van middelen.

De totstandkoming van het beleidskader en de regelingen wordt als zorgvuldig en transparant ervaren. Ook het aanvraagproces wordt door veel aanvragers als toegankelijk en eerlijk ervaren. Met name de introductie van de tweejarige regeling wordt gezien als een waardevolle aanvulling voor kleinere en nieuwe instellingen. Tegelijkertijd signaleren aanvragers dat de aanvraaglast hoog kan zijn en dat de bestaande formats als beperkend worden ervaren. Het beoordelingsproces wordt als zorgvuldig beoordeeld. De gehanteerde criteria sluiten aan bij het beleid, maar zijn niet altijd even goed toepasbaar op alle typen instellingen. In de besluitvormingsfase zijn rollen en verantwoordelijkheden helder gebleven.

Overkoepelend adviseren wij om binnen de huidige systematiek geen grote wijzigingen door te voeren, maar wel gerichte verbeteringen aan te brengen. Belangrijke aandachtspunten hierbij zijn het actiever bereiken van instellingen die nu nog niet aanvragen, het verlagen van drempels in het aanvraagproces en het borgen van integraliteit in de beoordeling.

Vervolg

De evaluatie biedt de gemeente Den Haag handvatten om het bestaande subsidiestelsel verder te optimaliseren zonder het fundament te wijzigen. Het rapport vormt daarmee input voor de voorbereiding van toekomstige subsidierondes. Het volledige rapport is inmiddels openbaar en is hier te lezen.

Ervaring KWINK groep

KWINK groep heeft ruime ervaring met onderzoeken in de culturele sector en meer specifiek met evaluaties van subsidieregelingen. Momenteel evalueert KWINK groep de meerjarige subsidieregeling voor professionele kunsten in opdracht van de provincie Noord-Brabant. In 2025 evalueerde KWINK groep ook al het cultuurplanproces in Rotterdam en de verdeling van culturele meerjarensubsidies in Groningen. Daarnaast evalueerde KWINK groep eerder al in opdracht van het FCP zeven subsidieregelingen, de subsidieregeling Talent & Festivals  en de regeling Talentontwikkeling. Tevens evalueerde KWINK groep zes subsidieregelingen in opdracht van het Fonds Podiumkunsten. Voor de gemeente Rotterdam voerde KWINK groep eerder een evaluatie uit van de subsidieregeling Pitcher Perfect 010 en in opdracht van de gemeente Eindhoven evalueerde KWINK groep de Stichting Cultuur Eindhoven. 

Afsluiting

Wilt u meer weten over deze evaluatie of over onze ervaring met het onderzoeken van subsidieregelingen binnen het cultuurdomein? Neem dan contact op met onze adviseurs. Dit onderzoek is uitgevoerd door Rosanna Cohn, Lara Janssen, Loes van der Hijden, Emma van den Aakster en Pauline Modderman.