Evaluatie behandeling burgerinitiatief ‘Referendum uitbreiding betaald parkeren’

Aanleiding 

Eind 2024 ontving de gemeente Den Haag voor het eerst de vereiste 10.000 ondersteuningsverklaringen voor het burgerinitiatief ‘Referendum uitbreiding betaald parkeren’. De behandeling van het burgerinitiatief ging gepaard met verschillende juridische adviezen over de referendabiliteit van het onderwerp en leidde tot discussies in de gemeenteraad. Het presidium vroeg KWINK groep om het proces te evalueren. 

Aanpak 

Er zijn twaalf gesprekken gevoerd met betrokkenen bij het proces, zoals de initiatiefnemer, raadsleden en ambtenaren. Ook spraken we met externe experts. Met een vergelijkende analyse is de referendumpraktijk in een aantal andere gemeenten onderzocht. De opgehaalde informatie is geanalyseerd en op basis daarvan zijn conclusies en aanbevelingen geformuleerd. 

Conclusies en aanbevelingen 

We concluderen dat het proces rondom het burgerinitiatief onnavolgbaar was en lastig te begrijpen vanuit het perspectief van inwoners. De casus laat zien hoe complex een traject van een burgerinitiatief naar een referendum kan zijn, zeker bij een politiek gevoelig onderwerp als betaald parkeren. Verouderde en slecht op elkaar aansluitende juridische verordeningen, een beperkte voorbereiding en een smalle rolinvulling van betrokkenen droegen bij aan onduidelijkheid. 

Op basis hiervan doen we vijf aanbevelingen aan de gemeente: 

1. Zorg voor meer eigenaarschap bij betrokkenen;  
2. Actualiseer en harmoniseer de verordeningen;  
3. Maak onderscheid tussen een inleidend en een definitief verzoek tot een referendum;  
4. Verbeter de begeleiding en informatievoorziening richting initiatiefnemer en de raad;  
5. Geef de referendumcommissie de mogelijkheid om ook op eigen initiatief advies uit te brengen 

Het presidium neemt de aanbevelingen over en gaat aan de slag met de herziening van de verordeningen. Niet alle conclusies worden overgenomen vanwege een andere visie. Benieuwd naar het gehele rapport én de reactie van de gemeente? Via deze link kunt u beide documenten lezen. 

Onze ervaring 

KWINK groep voert regelmatig onderzoeken uit op het gebied van democratie en participatie. Eerder dit jaar schreven Ruben en Janine ook dit artikel over hun analyse van lokale referenda in Nederland.  

Meer weten over deze evaluatie of onze ervaring op dit thema? Neem contact op met Ruben, Janine of Felix. Zij vertellen er graag meer over.