KWINK Groep

Nassaulaan 1
2514 JS Den Haag

+31 (0)70 35 96 955
info@kwinkgroep.nl
Contact
Project

Onderzoek wijzigingen milieueffectrapportage Omgevingswet

Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet (Ow) van kracht. In opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onderzoekt KWINK groep samen met TAUW de effecten van de procedurele wijzigingen rondom de milieueffectrapportage (mer) met de invoering van de Ow. Met dit onderzoek brengen we in beeld hoe de Ow in de praktijk uitpakt en of de doelen uit de wet worden bereikt. 

21 januari 2026

De milieueffectrapportage 

De milieueffectrapportage (mer) is een wettelijk instrument dat ervoor zorgt dat milieuaspecten expliciet worden meegenomen bij besluiten over plannen en projecten met mogelijk grote milieugevolgen. Voor mer-plichtige plannen wordt een plan-MER opgesteld, waarin op strategisch niveau de milieueffecten en alternatieven van plannen en programma’s worden onderzocht. Daarmee kunnen milieubelangen vroegtijdig richting geven aan keuzes. Voor mer-plichtige projecten wordt een project-MER opgesteld. Een project-mer richt zich op concrete projecten en brengt gedetailleerd in beeld welke milieueffecten kunnen optreden en hoe deze kunnen worden voorkomen of beperkt.  

Wijzigingen met de invoering van de Omgevingswet 

Met de invoering van de Omgevingswet zijn drie procedurele wijzigingen rondom de milieueffectrapportage doorgevoerd: 

  1. Van verplicht naar facultatief toetsingsadvies door de Commissie mer bij project-mer
    Onder het oude stelsel (de Wet milieubeheer, Wm) gold voor projecten waarvoor de uitgebreide mer-procedure van toepassing is, ook de verplichting voor het bevoegd gezag om over het gemaakte project-MER een toetsingsadvies bij de Commissie mer te vragen. Voor projecten waarvoor de beperkte mer-procedure van toepassing is, gold onder de Wm een facultatief advies. Met de invoering van de Omgevingswet geldt voor alle project-mer-plichtige projecten een facultatief advies. Kortom: voor geen enkel project-MER is het sinds de invoering van de Omgevingswet nog verplicht om de Commissie mer om een toetsingsadvies te vragen.  
  2. Geen verplichte kennisgeving meer bij voornemen mer-plichtig plan of programma  
    In het oude stelsel (de Wet milieubeheer) gold de verplichting om een kennisgeving te doen van het voornemen om een plan-mer-plichtig plan of programma op te stellen. Onder de Omgevingswet is deze verplichting, die dus specifiek was gericht op plannen of programma’s met een plan-mer-plicht, vervallen. 
  3. Verbreding plan-mer-beoordeling
    Onder de Omgevingswet is de reikwijdte van de plan-mer-beoordeling verbreed. In een plan-mer-beoordeling toetst het bevoegd gezag of er bij het plan of programma aanzienlijke milieueffecten kunnen optreden. De plan-mer-beoordeling wijst uit of wel of geen MER hoeft worden opgesteld.   

Enquête 

Het onderzoek moet inzicht bieden in de wijze waarop de mer wordt toegepast en gebruikt onder de Ow. We benaderen daarvoor gemeenten, provincies, waterschappen, omgevingsdiensten en rijkspartijen. De enquête richt zich voornamelijk op de mening en ervaring met de wijzigingen in de praktijk. 

Als u bij een gemeente, provincie, waterschap of omgevingsdienst werkt en ervaring hebt met de milieueffectrapportage, nodigen wij u graag uit de enquête in te vullen. Dat kan tot vrijdag 20 februari. 

Via de volgende link komt u bij de enquête: link.

Naast de enquête voeren we ook een (kwantitatief) dataonderzoek uit naar de effecten van de drie wijzigingen. Daarin onderzoeken we bijvoorbeeld welk percentage project-mer’en voor een facultatief toetsingsadvies aan de Commissie mer wordt voorgelegd. 

Ervaring KWINK groep

KWINK groep voerde meerdere onderzoeken uit naar de werking van de Omgevingswet. Zo onderzochten we eerder bijvoorbeeld de Buitenplanse Omgevingsplan Activiteit (BOPA) en het instrument ‘omgevingsvergunningen’. We hopen met het onderzoek naar de milieueffectrapportage onze kennis en ervaring van de werking van de Omgevingswet weer verder uit te breiden!  

Gerelateerde onderwerpen

Inzichten