Evaluatie Aandachtsgebieden Stellingwerven

In opdracht van de provincie Fryslân heeft KWINK groep het project Aandachtsgebieden Stellingwerven geëvalueerd. Met dit project werd veertien jaar lang ingezet op het verbeteren van de leefomgeving en de sociaaleconomische positie van inwoners in verschillende wijken en dorpen. De evaluatie laat zien wat deze aanpak heeft opgeleverd en welke lessen relevant zijn voor het aanpakken van sociale, ruimtelijke en economische uitdagingen.

Context

Het project Aandachtsgebieden Stellingwerven startte in 2010 met als doel de sociaaleconomische positie en de fysieke leefomgeving van inwoners verbeteren. De aanpak richtte zich specifiek op gebieden waar armoede, werkeloosheid en beperkte maatschappelijke participatie een rol speelden. Het project vond plaats in verschillende wijken en dorpen in de gemeenten Ooststellingwerf en Weststellingwerf. Hierbinnen werden uiteenlopende deelprojecten uitgevoerd gericht op, onder andere, de fysieke leefomgeving, wonen, werken, jeugd en gezin, infrastructuur, en recreatie en toerisme. In het project werkten provincie, gemeenten en lokale organisaties aan vraagstukken die vroegen om een integrale aanpak die verbeteringen in de fysieke leefomgeving combineerde met sociale initiatieven. Ook was er aandacht voor de behoeften van inwoners en voor initiatieven die vanuit de wijken en dorpen zelf ontstonden.

De evaluatie

KWINK groep heeft onderzocht wat het project in de periode 2010 tot 2024 heeft opgeleverd en welke factoren hebben bijgedragen aan de resultaten. Daarbij keken we naar de ontwikkeling van verschillende aandachtsgebieden, de resultaten en effecten van de deelprojecten en de samenwerking tussen betrokken partijen. In het onderzoek is een uitgebreide documentstudie uitgevoerd. We bestudeerden onder meer monitoringsrapportages, metingen, projectkaarten en beleidsdocumenten. Daarnaast voerden we vijftien gesprekken met betrokkenen, waaronder vertegenwoordigers van de gemeenten Ooststellingwerf en Weststellingwerf en de provincie.

Een integrale aanpak

Binnen het project Aandachtsgebieden Stellingwerven is ingezet op zowel de fysieke als de sociale omgeving. De gedachte hierbij is dat zichtbare veranderingen in de leefomgeving kunnen bijdragen aan draagvlak en betrokkenheid en daarmee ruimte kunnen bieden om ook sociale vraagstukken aan te pakken. Daarnaast was werken vanuit de samenleving een belangrijk uitgangspunt. Initiatieven sluiten beter aan bij de lokale situatie wanneer inwoners betrokken zijn bij de keuzes en er ruimte is voor ideeën die vanuit de wijk of het dorp ontstaan. De evaluatie laat zien dat deze combinatie in de praktijk van betekenis is geweest. In de aandachtsgebieden zijn onder meer ontmoetingsplekken ontstaan, is de sociale cohesie toegenomen en zijn inwoners maatschappelijk actiever geworden. Bovendien laat de evaluatie zien dat het langdurige karakter van het project essentieel was. Juist bij intergenerationele problematiek, zoals bij armoede en kansenrijkheid, zijn korte interventies vaak onvoldoende.

Lessen

Uit de evaluatie volgen de volgende lessen.

1. Combineer fysieke en sociale veranderingen. Een integrale aanpak helpt inwoners te bereiken en veranderingen in de leefomgeving te realiseren. Fysieke verbeteringen kunnen bijdragen aan het aanpakken van sociale vraagstukken.
2. Werk vanuit de behoeften van inwoners. Betrek inwoners bij keuzes en initiatieven en wees duidelijk over wat mogelijk is. Hierin kan een dorpencoördinator helpen om contact te onderhouden en plannen binnen de gemeente verder te brengen.
3. Onderbouw de looptijd van een programma. Langdurige inzet kan nodig zijn om resultaten te bereiken. Het moet duidelijk gemaakt worden waarom een bepaalde looptijd passend is en ook ruimte te laten voor veranderingen die plaatsvinden door de tijd heen.
4. Combineer kwantitatieve en kwalitatieve monitoring. Indicatoren zoals inkomen, werkeloosheid en arbeidsparticipatie geven niet het volledige beeld. Koppel indicatoren aan de doelen van het programma en gebruik ook kwalitatieve informatie om sociale veranderingen zichtbaar te maken.
5. Investeer in samenwerking tussen betrokken partijen. Maak afspraken over rollen en verantwoordelijkheden en betrek inwoners en maatschappelijke organisaties. Hierbij moet ook aandacht worden besteed aan de borging van financiering op lange termijn.

Lees hier meer

Ervaring KWINK groep

KWINK groep heeft ruime ervaring met het evalueren van complexe, regionale projecten waarbij sociaaleconomische en ruimtelijke aspecten samenkomen. Wij helpen overheden en organisaties niet alleen om achteraf vast te stellen wat er is gebeurd, maar vooral om deze inzichten te vertalen naar concrete verbeteringen voor de toekomst. Wilt u meer weten over deze evaluatie of heeft u een vraag over het evalueren van complexe, langlopende programma’s op het snijvlak van sociaal en fysiek beleid? Neem dan contact op met Janine Mulder.