Evaluatie Subsidieregelingen Musea & Kunstinstellingen Fryslân 2026-2028

Over de Subsidieregeling Musea & Kunstinstellingen Fryslân 2026-2028

Op 10 december 2024 zijn de Subsidieregeling Kunstinstellingen Fryslân 2026-2028 en Subsidieregeling Musea Fryslân 2026-2028 vastgesteld door de Gedeputeerde Staten van de provincie Fryslân. Deze meerjarige subsidieregelingen bouwen voort op de subsidieregeling Musea & Kunstinfrastructuur 2021-2024 en het cultuurbeleid van de provincie, zoals beschreven in de cultuurnota Tosken yn in nije tiid. In de periode van januari tot februari 2025 dienden 39 kunstinstellingen en 11 musea een aanvraag in bij de provincie. Na een technische toetsing werden de aanvragen beoordeeld door twee onafhankelijke adviescommissies, die hierover advies uitbrachten aan Gedeputeerde Staten. Op basis van deze adviezen namen Gedeputeerde Staten een besluit over de verdeling van subsidie.

De evaluatie

De provincie Fryslân besloot het proces van de Subsidieregeling Kunstinstellingen Fryslân 2026-2028 en de Subsidieregeling Musea Fryslân 2026-2028 onafhankelijk te laten evalueren door KWINK groep. De evaluatie vond plaats van maart tot en met juni 2026 en richtte zich op de inhoud van de subsidieregelingen, het aanvraagproces, het beoordelingsproces en de besluitvorming rond de regelingen.
Om zicht te krijgen op het proces rondom de regelingen hebben we een documentanalyse uitgevoerd. We zetten een digitale postbus uit onder alle typen aanvragers, zowel gehonoreerde als afgewezen. Daarnaast voerden we een reeks verdiepende gesprekken met verschillende betrokkenen, een selectie van aanvragers, adviescommissieleden, ambtenaren, Statenleden en de gedeputeerde Cultuur. Op basis van de opgehaalde informatie beoordeelden we verschillende fasen van het proces: de totstandkoming van de regeling, het aanvraag- en beoordelingsproces en de besluitvorming.

Conclusies en aanbevelingen

We concluderen dat de subsidieregelingen inhoudelijk helder zijn en goed aansluiten bij de provinciale cultuurdoelen. De beoordelingscriteria zijn consistent beschreven en bieden voldoende houvast. Ook zijn de onafhankelijkheid en deskundigheid van adviescommissies tijdens de werving en selectie onvoldoende aantoonbaar geborgd. Het aanvraag- en beoordelingsproces was overwegend duidelijk, toegankelijk en zorgvuldig ingericht. Aanvragers waardeerden vooral de communicatie en de mogelijkheid tot ambtelijk advies. De besluitvormingsfase verliep onrustiger. De Adviescommissie Musea handelde bij een gelijke eindscore niet volledig volgens haar rol. Ook waren de motivering van de latere verhoging van het subsidieplafond en de relatie met de inhoudelijke kaders onvoldoende navolgbaar.

Op basis van onze bevindingen adviseren we de provincie een aantal verbeteringen door te voeren. Zo bevelen we aan dat de provincie inhoudelijke keuzes achter de subsidieregelingen beter onderbouwt en transparant is over hoe evaluaties, adviezen en input uit het culturele veld zijn verwerkt. Ook kan het wervingsproces en de voorbereiding van de adviescommissies transparanter worden gemaakt en verduidelijkt. Tot slot adviseren we de provincie om afspraken rond het beoordelingsproces en de besluitvorming te verhelderen.

De volledige conclusies en aanbevelingen zijn te lezen in het rapport.

Ervaring KWINK groep

KWINK groep heeft ruime ervaring met onderzoeken in de culturele sector en specifiek met evaluaties van de verdeling van cultuursubsidies. We evalueerden de afgelopen jaren de verdeling van meerjarige cultuursubsidies in de gemeente Rotterdam, de gemeente Den Haag, de gemeente Groningen, provincie Noord-Brabant en provincie Groningen. Eerder dit jaar evalueerde KWINK groep ook al het cultuurplanproces in Rotterdam en de verdeling van culturele meerjarensubsidies in Groningen. Ook voor de Rijkscultuurfondsen evalueerden we verschillende subsidieregelingen.
Op basis van deze ervaringen schreven we eind 2025 dit artikel met tips voor de verdeling van meerjarensubsidies in de cultuursector.
Heeft u vragen over deze evaluatie of wilt u van gedachten wisselen over een vergelijkbaar vraagstuk? Neem dan gerust contact op met Pauline, Emma of Charlie.